Baza wiedzy
Kary za naruszenie sankcji w Polsce (do 20 mln zł)
Aktualizacja: 26 czerwca 2026
Naruszenie sankcji UE w Polsce grozi administracyjną karą pieniężną do 20 milionów złotych na podstawie ustawy z 13 kwietnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 835), a w określonych przypadkach także odpowiedzialnością karną. Kontrole prowadzi Krajowa Administracja Skarbowa, dlatego udokumentowana weryfikacja towaru i odbiorcy jest realnym zabezpieczeniem.
Podstawa prawna kar w Polsce
Sankcje UE wynikają z rozporządzeń, które obowiązują wprost, ale ich egzekwowanie i karanie naruszeń jest domeną prawa krajowego. W Polsce tę rolę pełni ustawa z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę (Dz.U. 2022 poz. 835).
Ustawa przewiduje administracyjne kary pieniężne za naruszenie środków sankcyjnych. Górna granica kary sięga 20 milionów złotych. To pokazuje skalę ryzyka, które jest nieproporcjonalnie wysokie wobec kosztu rzetelnej weryfikacji przed transakcją.
Kara administracyjna do 20 mln zł
Kara pieniężna ma charakter administracyjny, co oznacza, że jest nakładana w drodze decyzji, a nie wyroku. Jej wysokość zależy od wagi naruszenia i okoliczności sprawy, ale ustawowy pułap to 20 milionów złotych.
Dla firmy istotne jest to, że odpowiedzialność administracyjna nie wymaga wykazania umyślności w takim stopniu jak odpowiedzialność karna. Tym ważniejsze staje się posiadanie dowodów należytej staranności, które pokazują, że przedsiębiorca podjął racjonalne kroki, aby nie naruszyć sankcji.
Rola Krajowej Administracji Skarbowej
Kontrole zgodności z sankcjami, zwłaszcza w obrocie towarowym, leżą w obszarze działania Krajowej Administracji Skarbowej. KAS weryfikuje zgłoszenia celne, klasyfikację towarów i przepływy, a liczba kontroli ukierunkowanych na obejście sankcji rośnie.
W praktyce kontrola pyta nie tylko o to, czy doszło do naruszenia, ale też o to, jak wyglądał proces decyzyjny. Brak jakiejkolwiek dokumentacji weryfikacji jest dużo trudniejszy do obrony niż uporządkowany ślad audytowy z datami i źródłami.
Jak ograniczyć ryzyko
Ryzyko obniża powtarzalna procedura. Sprawdzaj kod CN w reżimach 833/2014 i 765/2006, prowadź screening odbiorcy, oceniaj ryzyko reeksportu i archiwizuj wyniki. Raport PDF z weryfikacji kodu, z datą i wersją aktu, to prosty, namacalny dowód.
Żadne narzędzie nie zdejmuje odpowiedzialności z przedsiębiorcy, bo wiążąca jest treść rozporządzenia i decyzja organu. Konsekwentne dokumentowanie weryfikacji znacząco poprawia jednak pozycję firmy w razie kontroli i sporu.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi maksymalna kara za naruszenie sankcji w Polsce?
Administracyjna kara pieniężna może sięgnąć 20 milionów złotych na podstawie ustawy z 13 kwietnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 835). W określonych przypadkach naruszenie może też skutkować odpowiedzialnością karną.
Kto nakłada kary i prowadzi kontrole?
Egzekwowanie i kontrole w obrocie towarowym leżą w obszarze Krajowej Administracji Skarbowej. Kara administracyjna jest nakładana w drodze decyzji.
Czy dobra wiara chroni przed karą?
Sama deklaracja dobrej wiary to za mało. Liczy się udokumentowana należyta staranność, czyli dowód, że przed transakcją sprawdzono towar i odbiorcę oraz zapisano wynik.
Czy weryfikacja kodu CN zwalnia z odpowiedzialności?
Nie. Wiążąca jest treść rozporządzenia i decyzja organu. Weryfikacja kodu CN i jej dokumentacja zmniejszają ryzyko i wzmacniają obronę, ale nie przenoszą odpowiedzialności na narzędzie.
Treść informacyjna na podstawie rozporządzeń UE (833/2014, 765/2006) i ustawy z 13 kwietnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 835). Nie stanowi porady prawnej ani celnej. Wiążąca jest treść aktu w EUR-Lex oraz decyzja organów celnych. W razie wątpliwości skonsultuj sprawę z doradcą.