Baza wiedzy

Przewodniki po sankcjach UE

Najważniejsze pojęcia sankcji towarowych UE, konkretnie i z odwołaniem do źródeł, z linkiem do narzędzia, które sprawdzi status kodu CN w danym reżimie.

Każdy przewodnik tłumaczy jedno zagadnienie krok po kroku: jak ustalić kod CN, jak czytać załączniki rozporządzenia 833/2014 (Rosja) i 765/2006 (Białoruś), kiedy działają wyłączenia i derogacje, czym sankcje towarowe różnią się od screeningu osób, jakie obowiązki ma eksporter po nowelizacji z 2025 r. i jakie kary grożą za naruszenie. Treści mają charakter informacyjny i odsyłają do wiążącego tekstu w EUR-Lex.

Sprawdź kod CN Reżim Rosja (833/2014)CBAM po kodzie CNKlauzula No Russia

Jak sprawdzić, czy towar jest objęty sankcjami UE, krok po kroku

Żeby ustalić, czy towar jest objęty sankcjami UE, ustal jego kod CN, sprawdź ten kod w załącznikach do rozporządzenia 833/2014 (Rosja) i 765/2006 (Białoruś), potwierdź wynik w skonsolidowane

Czytaj

Kod CN a sankcje: jak czytać załączniki rozporządzenia 833/2014

Kod CN to ośmiocyfrowy symbol z Nomenklatury Scalonej, którym sankcje UE identyfikują towary. Załączniki do rozporządzenia 833/2014 wymieniają kody lub całe pozycje taryfowe, a przepis wiąże

Czytaj

Wyłączenia i derogacje w sankcjach na Rosję, kiedy obrót jest dopuszczalny

Nawet jeśli kod CN jest objęty zakazem, obrót bywa dopuszczalny dzięki wyłączeniom i derogacjom zapisanym w rozporządzeniu 833/2014. Wyłączenie działa z mocy samego przepisu, derogacja wymag

Czytaj

Sankcje na towary vs screening osób i podmiotów, czym się różnią

Sankcje na towary dotyczą tego, co przewozisz, i są oparte na kodach CN w rozporządzeniach 833/2014 oraz 765/2006. Screening osób i podmiotów dotyczy tego, z kim handlujesz, i opiera się na

Czytaj

Obowiązki eksportera po nowelizacji 2025 (oświadczenie end-user)

Po nowelizacji polskiej ustawy sankcyjnej z 9 stycznia 2025 r. i wraz z rozwojem obowiązków unijnych eksporter musi nie tylko sprawdzać kody CN, ale też budować i dokumentować należytą stara

Czytaj

Kary za naruszenie sankcji w Polsce (do 20 mln zł)

Naruszenie sankcji UE w Polsce grozi administracyjną karą pieniężną do 20 milionów złotych na podstawie ustawy z 13 kwietnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 835), a w określonych przypadkach także

Czytaj

Najczęściej sprawdzane kody CN objęte sankcjami UE wobec Rosji

Do najczęściej objętych sankcjami UE wobec Rosji kategorii należą wyroby ze stali (działy 72 i 73), maszyny i elektronika (działy 84 i 85), ropa i produkty ropopochodne (2709, 2710), złoto (

Czytaj

CBAM a sankcje UE, czym się różnią i dlaczego trzeba sprawdzić oba

CBAM, graniczny mechanizm dostosowania cen emisji dwutlenku węgla, i sankcje towarowe UE oba używają kodów CN, ale realizują zupełnie różne cele. Sankcje zakazują obrotu określonymi towarami

Czytaj

Najczęstsze pytania

Czym jest kod CN i skąd go wziąć?

Kod CN (Nomenklatura scalona) to 8-cyfrowy kod celny towaru, ten sam, którego używasz w zgłoszeniu celnym i na fakturze eksportowej. Znajdziesz go w dokumentacji celnej, w systemie TARIC lub u swojej agencji celnej. Wpisujesz go w Restrikt, żeby sprawdzić status sankcyjny pozycji.

Co oznacza brak dopasowania kodu CN w wyniku?

Brak dopasowania oznacza tylko, że dany kod CN nie został znaleziony w naszej bazie reżimów, a nie że obrót jest dozwolony. Sprawdź wyższy poziom kodu CN, drugi reżim oraz osobno listę osób i podmiotów objętych sankcjami. Wiążąca jest treść rozporządzenia UE, nie wynik narzędzia.

Czym różni się reżim 833/2014 (Rosja) od 765/2006 (Białoruś)?

To dwa odrębne akty prawne UE z osobnymi załącznikami towarowymi. Rozporządzenie 833/2014 dotyczy Rosji, a rozporządzenie 765/2006 Białorusi, przy czym ten sam kod CN może być objęty zakazem w jednym reżimie i nie występować w drugim. Dlatego towar sprawdzasz osobno dla każdego kierunku, a Restrikt pokazuje wynik z podstawą prawną właściwą dla danego reżimu.

Jakie reżimy obejmuje narzędzie?

W tej wersji dwa reżimy towarowe UE: Rosja (rozporządzenie 833/2014) i Białoruś (rozporządzenie 765/2006). Przy każdym wyniku widać podstawę prawną, czyli załącznik i artykuł, oraz datę wersji skonsolidowanej, z linkiem do pełnego tekstu w EUR-Lex.

Czym jest klauzula No Russia (art. 12g) i kogo dotyczy?

Klauzula No Russia to wymóg z art. 12g rozporządzenia 833/2014, by w umowach sprzedaży do krajów trzecich zakazać reeksportu określonych towarów wrażliwych do Rosji. Dotyczy eksporterów z UE sprzedających między innymi towary podwójnego zastosowania i pozycje z wybranych załączników. W praktyce umieszczasz odpowiednią klauzulę umowną w kontrakcie i na fakturze, a jej brak może zostać uznany za niedochowanie należytej staranności.

Co oznacza wyłączenie lub derogacja z art. 3k?

Artykuł 3k rozporządzenia 833/2014 obejmuje zakazem eksportu szeroką listę towarów przemysłowych wymienionych w załączniku XXIII. Jednocześnie przewiduje wyłączenia i derogacje, czyli sytuacje, w których obrót pozostaje dopuszczalny, na przykład wykonanie umów zawartych przed datą wejścia zakazu. Wyłączenia są przypisane do artykułu, nie do pojedynczego kodu CN, dlatego Restrikt pokazuje mechanizm artykułu obejmującego Twój kod i odsyła do właściwego ustępu w EUR-Lex. To, czy ma zastosowanie do konkretnej transakcji, potwierdza organ celny lub kancelaria.

Czy CBAM to sankcje?

Nie. CBAM, czyli graniczny mechanizm dostosowania emisji dwutlenku węgla, to obowiązek raportowy i opłatowy związany z importem towarów emisyjnych, takich jak stal, aluminium, cement czy nawozy. Sankcje to zakazy i ograniczenia obrotu wynikające z rozporządzeń 833/2014 i 765/2006. To dwa różne reżimy prawne, dlatego ten sam towar może podlegać CBAM i jednocześnie nie być objęty sankcjami, albo odwrotnie.

Jak udokumentować należytą staranność przy eksporcie?

Zachowaj ślad sprawdzenia każdej pozycji: kod CN, status sankcyjny, reżim, załącznik i artykuł, datę wersji rozporządzenia oraz link do EUR-Lex. Dodaj weryfikację kontrahenta na listach sankcyjnych i, jeśli wymaga tego art. 12g, klauzulę No Russia w umowie. Restrikt generuje raport PDF z tymi danymi, który dołączasz do teczki transakcji jako dowód należytej staranności na wypadek kontroli KAS.

Skąd pochodzą dane?

Ze skonsolidowanych tekstów rozporządzeń UE publikowanych w EUR-Lex oraz z nomenklatury TARIC. Przy każdym kodzie pokazujemy datę wersji aktu, na której opiera się wynik, i bezpośredni link do źródła, żebyś mógł zweryfikować zapis w oryginale.

Czym to się różni od sprawdzania osób i podmiotów (screening)?

Restrikt sprawdza towar, czyli czy dany kod CN jest objęty ograniczeniem przywozowym lub wywozowym. Screening sankcyjny to osobny proces, który weryfikuje kontrahenta, czyli osobę lub podmiot, na listach sankcyjnych. Oba kroki są potrzebne, narzędzie nie zastępuje screeningu kontrahenta.

Czy to jest porada prawna?

Nie. Restrikt jest narzędziem informacyjnym wspierającym należytą staranność, nie stanowi porady prawnej ani celnej. Ostateczną ocenę zgodności konkretnej transakcji potwierdza kancelaria lub agencja celna. Wiążąca jest treść obowiązującego rozporządzenia UE, na przykład 833/2014.